Genel Bakış
Sicilya'nın merkezinde, Piazza Armerina'nın yaklaşık 3 km güneybatısında, Mangone Dağı'nın eteğindeki verimli ormanlık bir vadide yer alan Villa Romana del Casale, Geç Roma İmparatorluğu'nun ayakta kalan en üstün mimari ve sanatsal anıtlarından biridir. MS 4. yüzyılın ilk on yıllarında (yaklaşık MS 310–330), daha erken bir 2. yüzyıl rustik villasının kalıntıları üzerine inşa edilen bu saray niteliğindeki kırsal konut, Gela Nehri havzasının doğal eğimine uygun dört teraslı seviyede 4.000 metrekareden fazla bir alana yayılır.
Villanın benzersiz korunmuşluğu, 12. yüzyıldaki yıkıcı bir doğal afetin doğrudan sonucudur. MS 1161 civarında, Mangone Dağı'ndan kopan devasa toprak kaymaları ve alüvyonlu çamur selleri binaları bir ila dört metre kalınlığında koruyucu tortu altına tamamen gömmüştür. Bu silt matrisi, çok renkli zemin mozaiklerini yaklaşık sekiz yüzyıl boyunca nemden, hava koşullarından ve taş yağmasından korumuştur. Paolo Orsi'nin 1929'daki ve Giuseppe Cultrera'nın 1930'lardaki ilk sondajları mozaiklerin varlığını doğrulamış, ancak kompleksi temizleyen ve Roma Kuzey Afrikası'ndan (büyük olasılıkla Kartaca) getirilen usta mozaik atölyeleri tarafından yaratılmış 3.500 metrekareden fazla sağlam figüratif mozaiği gün ışığına çıkaran, Gino Vinicio Gentili'nin 1950–1954 yılları arasındaki anıtsal kazı kampanyaları olmuştur.
"Piazza Armerina mozaikleri, Akdeniz dünyasındaki en büyük, en çeşitli ve en iyi korunmuş Roma zemin sanatı koleksiyonunu temsil eder ve geç antik aristokratik malikane yaşamının en üst düzey lüksüne tanıklık eder."
— UNESCO Dünya Mirası Alıntısı, Villa Romana del Casale (1997)
Malikanenin sanatsal merkezi, villanın merkez ekseni boyunca uzanan 66 metre uzunluğundaki sütunlu bir koridor olan Büyük Av Ambulatuvarı'dır (Büyük Av Koridoru). Canlı mozaik taşları, Roma'daki Kolezyum'daki gladyatör arenası gösterileri (venationes) için Afrika ve Asya'dan vahşi hayvanların — aslanlar, leoparlar, filler, kaplanlar, gergedanlar, devekuşları ve yaban domuzları — yakalanmasını, sandıklanmasını, karadan taşınmasını ve deniz yoluyla gemiye yüklenmesini tasvir eder. Özel dairelerde, ünlü On Kız Odası (Sala delle Dieci Ragazze, yaygın olarak "Bikini Kızları" olarak bilinir), iki parçalı subligaculum ve strophium atletik giysileri içinde halter, disk atma, koşu ve top oyunuyla uğraşan on genç soylu kadını, kazanana palmiye dalı ve defne tacı verilirken gösterir.
Bu saray konutunun hamisi ve sahibi ünlü bir muamma olmaya devam etmektedir. Gentili başlangıçta villayı, büyük üç apsisli yemek salonundaki (Triclinium) yinelenen Herkül ikonografisine dayanarak Batı Roma İmparatoru Maximian'a (Herculius) atfetmiştir. Daha sonraki bilim insanları, Maximian'ın oğlu Maxentius'u veya geniş hayvan ithalatı gerektiren görkemli oyunlar düzenleyen Roma valisi Lucius Aradius Valerius Proculus (MS 340–352) gibi güçlü bir Romalı senatör ve toprak sahibi valiyi önermişlerdir. 1997 yılında UNESCO Dünya Mirası listesine kaydedilen (ref. 832) villa, Ostia Antica ticaret rıhtımları, Kolezyum oyun arenası, Pompeii ve Herculaneum ev içi korunmuşluğu ve Kartaca mozaik gelenekleriyle bağlantılıdır.
