Genel Bakış
Keşif ve İlk İncelemeler
Stonehenge, binlerce yıldır Salisbury Ovası'nda tanınan bir özellik olmuş, ortaçağ kroniklerinde anılmış ve sanatçılar tarafından betimlenmiştir. Kaydedilen ilk kazı 1620'lerde Buckingham Dükü George Villiers'in kraliyet izniyle merkezde bir çukur kazarak hayvan kemikleri ve kömür bulduğunu bildirmesiyle gerçekleşmiştir. John Aubrey'nin 1666'daki gözlemleri, anıtı Druidlere atfeden -sonradan çürütülen bir teori- ilk sistematik tanımlamayı sağlamıştır. William Stukeley 1740'larda gündönümü hizalanmasını fark ederek arkeoastronomi alanına öncülük etmiştir.
"Kimilerine göre, Aurelius Ambrosius'un anısına Britonlar tarafından dikilmiştir. Diğerlerine göre ise devler taşları Afrika'dan İrlanda'ya getirmiş, Merlin ise sanatıyla onları Britanya'ya taşımıştır."
— Geoffrey of Monmouth, Historia Regum Britanniae IX.12, c. 1136

Stonehenge'de Yaz Gündönümü Gün Doğumu 2005 | Wikimedia Commons (CC BY-SA 2.0)
İnşaat Aşamaları
1500 yıldan fazla bir sürede inşa edilen Stonehenge, birkaç farklı aşamadan geçerek evrimleşmiştir. MÖ 3100 civarına tarihlenen en eski anıt, içinde kremasyon gömüleri ve muhtemelen ahşap direkler bulunan Aubrey Çukurları olarak bilinen 56 çukurdan oluşan bir halkayı içeren dairesel bir toprak setten oluşuyordu. MÖ 2600 civarında inşaatçılar, büyük sarsen taşlarını Marlborough Tepeleri'nden ve daha küçük mavi taşları Galler'deki Preseli Tepeleri'nden getirerek ikonik trilitonlar ve dış halka şeklinde düzenlemişlerdir. MÖ 1600 civarındaki son aşamada, mavi taşlar iç halkalara dönüştürülmüş ve dış yollar genişletilmiştir.
Astronomik Hizalanmalar

Stonehenge, Sarsen Stones - geograph.org.uk - 4520207 | Alan Hunt (CC BY-SA 2.0)
Stonehenge'in ekseni, yaz ortası gün doğumu ve kış ortası gün batımı ile hizalanmış olup, kasıtlı bir güneş yönelimine işaret etmektedir. Ana dairenin dışında konumlandırılmış Topuk Taşı, yaz gündönümünde güneşin doğduğu ufuk noktasını işaret eder. Bazı araştırmacılar ay hizalanmaları olduğunu da savunsa da bunlar daha az kesindir. Bu hizalanmaların hassasiyeti, anıtın tarımsal veya ritüel amaçlı bir takvim olarak işlev gördüğünü düşündürmektedir.
Gömü ve Ritüel Peyzajı

