Skip to content
Atlas AnatoliaAtlas Anatolia
Sivas'ta Selçuklu mimarisi

Sivas (Sebasteia)

Sivas2000 MÖ – 1400 MS

Seljuk Capital

Anadolu Selçuklu Devleti'nin Konya ile birlikte ikiz başkenti

Gök Medrese

Gök Medrese (1271) — Selçuklu dekoratif taş işçiliğinin zirvesi

Çifte Minareli

İkonik lacivert çinili minarelere sahip Çifte Minareli Medrese

Martyrdom

Sebaste Kırk Şehitleri'nin (MS 320) mekanı

Congress

1919 Sivas Kongresi — Türk bağımsızlık mücadelesinde kilit olay

Konum

Önemli yolların kesişiminde, Anadolu'nun coğrafi kalbi

Sivas, Anadolu'nun en derin tarihsel akımlarının — Hitit, Roma, Bizans ve İslam — tek bir yaşayan şehirde buluşma noktasını temsil eder.”

Wikipedia'dan

Sivas (antik Sebasteia), Hitit'ten Selçuklu dönemlerine uzanan bir Orta Anadolu şehridir; İslam mimarisindeki en iyi taş işçiliğini sergileyen 13. yüzyıl Selçuklu medreseleriyle ünlüdür.

Wikipedia'da tam makaleyi oku

Genel Bakış

Sivas, Anadolu'nun coğrafi kalbinde, bin yıllardır doğu-batı ve kuzey-güney yollarının kesiştiği yüksek platonun hakim noktasında yer alır. Bu merkezi konum, şehri, bölgeye ilk yerleşen Hititler'den, onu ortaçağ İslam dünyasının en mimari açıdan muhteşem şehirlerinden birine dönüştüren Selçuklu Türkleri'ne kadar, Anadolu içlerini kontrol etmek isteyen her imparatorluk için değerli bir ödül haline getirmiştir.

Şehrin antik kökleri, çevre bölgenin Hitit İmparatorluğu'nun etki alanına girdiği Geç Tunç Çağı'na kadar uzanır. Roma yönetimi altında, Sebasteia ("Augustus"un Yunanca biçimi) olarak yeniden kurulmuş ve Ermenistan sınırında önemli bir garnizon kasabası haline gelmiştir. Şehir, 320 MS'de donmuş bir gölde inançları uğruna ölen Roma askerleri olan Kırk Sebaste Şehitleri'nin şehadet yeri olarak Hristiyanlıkta ün kazanmıştır; bu olay, Doğu Hristiyan takviminde en yaygın kutlananlardan biri haline gelmiştir.

"Sebasteia, Ermenistan'ın iyi tahkim edilmiş ve kalabalık bir şehridir."
— Strabon, yaklaşık MÖ 7 - MS 23

Sivas, mimari zirvesine Anadolu Selçuklu Sultanlığı döneminde ulaşmıştır. 13. yüzyılda şehir, Selçuklu devletinin Konya ile birlikte ikiz başkentlerinden biri haline gelmiş ve yöneticileri ile hamileri, tüm İslam mimarisinin en olağanüstü yapılarından bazılarını inşa ettirmiştir. Gök Medrese (1271), Çifte Minareli Medrese (1271) ve Buruciye Medresesi (1271) birlikte, portal süslemeleri Selçuklu sanatsal başarısının doruk noktasını temsil eden, taş işçiliğiyle yapılmış mimari şaheserlerden oluşan bir topluluk oluşturur.

Sivas'ın Selçuklu yapıları, derin oyulmuş geometrik, bitkisel ve hat sanatı süslemeleriyle olağanüstü karmaşıklık ve inceliğe sahip portal cepheleri ile ayırt edilir. Çifte Minareli Medrese'nin lacivert çini ve tuğla ile süslenmiş ikiz minareleri, Selçuklu Anadolu'sunun ikonik sembolleri olarak durmaktadır. Yakındaki Gök Medrese, en iyi tek Selçuklu dekoratif sanat eseri olarak adlandırılan öylesine karmaşık bir taş işçiliğine sahip bir portala sahiptir.

Sivas'tan Divriği'ye giden yol, Anadolu'nun en etkileyici manzaralarından bazılarının içinden geçerek, eşit derecede muhteşem olan Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası'na bağlanır; birlikte, bu Selçuklu anıtları, Anadolu yaylalarında ortaçağ mimari başarısının benzersiz bir zincirini oluşturur.

Selçuk Anadolu Lisesi (Sivas) - Atatürk Büstü
Selçuk Anadolu Lisesi (Sivas) - Atatürk Büstü

Selçuk Anadolu Lisesi (Sivas) - Atatürk Büstü | Buzancar (CC BY-SA 4.0)

Neden Önemli

Sivas, Anadolu'nun en derin tarihsel akımlarının — Hitit, Roma, Bizans ve İslam — tek bir yaşayan şehirde buluşma noktasını temsil eder. Selçuklu mimari topluluğu, dünyanın hiçbir yerinde eşi benzeri olmayan bir karmaşıklık ve incelikteki taş işçiliğiyle, ortaçağ İslam sanatının en büyük başarıları arasında yer alır. Şehrin stratejik merkezi konumu, Anadolu'yu kontrol eden her gücün neden Sivas'a yatırım yaptığını açıklar. Kırk Asker'in şehadetinden Selçuklu medreselerinin kuruluşuna kadar, Sivas hem Hristiyan hem de İslam medeniyetlerini şekillendiren olaylara sahne olmuştur. Türk Kurtuluş Savaşı sırasında düzenlenen 1919 Sivas Kongresi, şehrin Anadolu kimliğini tanımlamadaki rolüne bir katman daha ekler.

Merakınızı canlı tutun

Ayda bir yeni hikayeler ve alanlar. Spam yok.

Kanıt ve Yorum

İyi kanıtlanmış olanları tartışmalı olanlardan ayırt etmek.

Kanıtlanmış Gerçekler

3
  • Gök Medrese (1271), Çifte Minareli Medrese (1271) ve Buruciye Medresesi (1271), vakıf yazıtlarıyla Selçuklu sultanı Gıyaseddin Keyhüsrev III'ün saltanatına tarihlenmektedir.
  • Basil of Caesarea, Gregory of Nyssa ve birden fazla erken kilise yazarı, MS 320'de Sebasteia'da donmuş bir gölde kırk Roma askerinin şehit edilmesini anlatır.
  • Sivas bölgesindeki Hitit dönemi eserleri ve yerleşim kalıntıları, Geç Tunç Çağı'nda yerleşimi doğrulamakta ve bölgenin Hitit etki alanı içinde kalmasıyla tutarlılık göstermektedir.

Akademik Çıkarımlar

2
  • Aynı yıl (1271) inşa edilen üç büyük medresenin yoğunlaşması, siyasi bir kriz döneminde Selçuklu yönetiminin anıtsal inşaata yönelik kasıtlı bir programı olduğunu düşündürmektedir.
  • Sivas'ın Selçuklu döneminde Konya ile birlikte ortak başkent olarak konumlandırılması, hem batı hem de doğu Anadolu'da idari merkezler bulundurma stratejisini yansıtmaktadır.

Tartışmalı Yorumlar

1
  • Sivas'taki Selçuklu portal süslemelerinin sanatsal kaynaklarının — başlıca Orta Asya, Pers, Ermeni kökenli mi yoksa özgün bir Anadolu sentezi mi olduğu — sanat tarihçileri arasında hala tartışma konusudur.

Keşif ve Kazı

1900

Osmanlı Dönemi Belgeleme

Selçuklu anıtlarının erken dönem fotoğraflı belgelenmesi, bunların durumunu tespit etti ve koruma bilincini başlattı.

1965–1975

Medrese restorasyon programları

Büyük restorasyon kampanyaları Gök Medrese, Çifte Minareli Medrese ve Buruciye Medresesi'ni korudu, yapısal unsurları sağlamlaştırdı ve oyma süslemeleri temizledi.

1990

Roma dönemi araştırmaları

Şehir merkezindeki arkeolojik çalışmalar, Osmanlı ve modern katmanların altında antik sokak ızgarasının bölümleri ve bina temelleri de dahil olmak üzere Roma dönemi kalıntılarını tespit etti.

2005

Selçuklu portal analizi

Selçuklu portal cephelerinin detaylı fotogrametrik kaydı ve sanat tarihsel analizi, dekoratif programlarını belgeledi ve Orta Asya, İran ve Ermeni geleneklerinden etkileri tespit etti.

2018

Kentsel miras haritalama

Kapsamlı araştırma, şehir merkezindeki tüm ayakta kalan tarihi yapıları haritaladı ve miras yönetimi ile turizm gelişimi için bir temel oluşturdu.

Daha Fazla Fotoğraf

Müze Eserleri

Topluluk Fotoğrafları

Deneyiminizi paylaşın

Bu alanı ziyaret ettiniz mi? Başkalarının keşfetmesine yardımcı olmak için fotoğraflarınızı yükleyin.

Konum

Bu sayfayı nasıl alıntılarsınız

Atlas Anatolia. (2000). Sivas (Sebasteia). Atlas Anatolia. https://atlasanatolia.com/tr/site/sivas

İçerik CC BY-SA 4.0 lisanslıdır — yeniden kullanımda atıf gereklidir.

Kaynaklar

  • The Art and Architecture of TurkeyEkrem Akurgal (1980)
  • Seljuk Architecture in Sivas: Portal Decoration and Its SourcesScott Redford (2000)
  • Wikipedia — SivasBağlantı

Araştırma Makaleleri

Sıkça Sorulan Sorular

Sivas (Sebasteia) nerede bulunur?

Sivas (Sebasteia), Sivas, Central Anatolia, Türkiye bölgesinde yer alır.

Sivas (Sebasteia) kaç yaşında?

Sivas (Sebasteia) yaklaşık olarak 2000 MÖ – 1400 MS dönemine tarihlenir.

Sivas (Sebasteia) hangi uygarlıklarla ilişkilidir?

Sivas (Sebasteia), Hitit, Roma, Selçuklu uygarlığıyla ilişkilidir.

Sivas (Sebasteia) neden önemlidir?

Sivas, Anadolu'nun en derin tarihsel akımlarının — Hitit, Roma, Bizans ve İslam — tek bir yaşayan şehirde buluşma noktasını temsil eder.

Sivas (Sebasteia) bir UNESCO Dünya Mirası mıdır?

Sivas (Sebasteia) şu anda UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer almamaktadır.